Shintonizm

Czystość w Shintoizmie odgrywa ważną rolę. Shintoizm początkowo nie rozwinął własnego systemu etycznego, lecz dopiero później przejął go w dużym stopniu od konfucjanizmu. Do właściwego dziedzictwa shintoizmu należy natomiast, obok uznania roli przyrody, przestrzeganie czystości rytualnej oraz jej odpowiednik w duszy ludzkiej pod postacią najwyższej wartości "ma-koto", czyli czystości wewnętrznej. W czystości zawiera się zasadniczy sens życia, dlatego shintoizm określono mianem "religii oczyszczenia". Oprócz braku etyki - który nie oznacza jednak braku moralności - shintoizm charakteryzuje się tym, że wszelkie spekulacje metafizyczne ustępują w nim miejsca zmysłowi estetycznemu i praktycznemu funkcjonalizmowi. Wewnętrzna czystość ma prowadzić do osiągnięcia prostoty życia i harmonijnego współistnienia z naturą. W shinto nie ma sprecyzowanych wyobrażeń o życiu po śmierci, poza przekonaniem, że zmarli potrzebują ofiar z pokarmów. We współczesnej Japonii obcują ze sobą -w sposób trudny do zrozumienia dla Europejczyka - elementy pradawne i nowoczesne. Najnowocześniejszym przedsięwzięciom budowlanym towarzyszą tradycyjne ceremonie religijne. W modlitwach tej "religii narodowego optymizmu" obok próśb o urodzaj i zażegnanie zła pojawiają się prośby o pomyślność w interesach i zawodowy sukces. Przez swoją ciężką pracę człowiek włącza się w działanie boskich sił w świecie. Japońska etyka pracy oraz - czasem ekspansywny - nacjonalizm są mocno zakorzenione w shintoizmie, podobnie jak - dzisiaj już słabnąca - bezwarunkowa lojalność wobec japońskiego domu cesarskiego.